Słownik

Aborcja (Schwangerschaftsabbruch)
przerwanie ciąży za pomocą środków ginekologicznych

Adopcja (Adoption)
prawne uzasadnienie stosunku rodzicielstwa pomiędzy przyjmującym dziecko do adopcji a dzieckiem adoptowanym bez uwzględnienia pochodzenia biologicznego

Akt urodzenia (Geburtsurkunde)
wydawany przez urząd stanu cywilnego dokument potwierdzający narodziny (miejsce i dzień) oraz pochodzenie

Bezdomność (Wohnungslosigkeit)
osobę uznaje się za bezdomną wtedy, gdy nie ma ona mieszkania zagwarantowanego na podstawie umowy najmu

BZFO – Behandlungszentrum für Folteropfer
Ośrodek Rehabilitacji Ofiar Tortur, patrz Zentrum Überleben

Choroba psychiczna (Psychische Erkrankung)
upośledzenie zdolności percepcji, myślenia, odczuwania, zachowania i przetwarzania doświadczeń lub relacji społecznych, noszące znamiona choroby, np. lęki lub stany depresyjne

Dyskryminacja (Diskriminierung)
nierówne traktowanie poszczególnych osób lub grup osób ze względu na faktyczne lub przypisywane im konkretne cechy

Godność ludzka (Menschenwürde)
niezależna od czynników zewnętrznych wartość duchowo-obyczajowa każdego człowieka odnosząca się do niego samego; wartość, której nie można stracić

Instytucje charytatywne (Wohlfahrtsverbände)
organizacje użyteczności publicznej, które (oprócz państwowych organizacji społecznych) są w Niemczech najważniejszymi jednostkami świadczącymi publiczne usługi opieki społecznej i zdrowotnej. Dalsze zadanie instytucji charytatywnych polega na reprezentowaniu interesów ukierunkowanych na dobrobyt.

LSBTI
skrót oznaczający lesbijki, gejów, osoby biseksualne, transpłciowe i interpłciowe

Małżeństwo fikcyjne (Scheinehe)
związek małżeński zawarty dla pozoru (w celu uzyskania określonego statusu prawnego)

MedPoint
placówka medyczna w dużym ośrodku

medibüro
oferuje osobom nieposiadającym statusu pobytowego i ubezpieczenia zdrowotnego anonimową i bezpłatną pomoc lekarską udzielaną przez wykwalifikowany personel medyczny

Mieszkanie socjalne (Sozialer Wohnraum – Sozialwohnung)
mieszkanie wybudowane ze środków publicznych, o stosunkowo niskich kosztach najmu; przeznaczone dla osób o niskich dochodach

Mieszkaniowa pomoc socjalna (Soziale Wohnhilfe)
oferuje doradztwo i wsparcie w trudnych sytuacjach mieszkaniowych, w przypadku niepłacenia czynszu i bezdomności

Noclegownia (Notübernachtung)
obiekt noclegowy dla bezdomnych

Ośrodek pomocy bezdomnym (Wohnungslosenhilfe)
oferuje pomoc w razie zagrażającej lub istniejącej bezdomności

Państwo socjalne (Sozialstaat)
państwo demokratyczne, które dąży do zapewnienia bezpieczeństwa gospodarczego swoim obywatelom oraz wyrównania kontrastów społecznych w społeczeństwie

Partnerka życiowa / partner życiowy (Lebenspartnerin/Lebenspartner)
Słowo to ma dwa znaczenia:
1. osoba, która jest w stałym związku z inną osobą; również towarzysz(ka) życia;
2. zarejestrowany związek partnerski (zawarty przez dwie osoby tej samej płci); określa prawa i obowiązki zbliżone do praw i obowiązków małżonków

Połączenie rodziny (Familienzusammenführung)
patrz Familiennachzug [sprowadzenie członków rodziny]

Pomoc finansowa na kształcenie zawodowe (Berufsausbildungsbeihilfe)
dotacje lub pożyczki na kształcenie zawodowe

Pomoc indywidualna (Einzelfallhilfe)
szczególna forma pomocy skierowana do dzieci i młodzieży (niepełnosprawnej i zdrowej)

Pomoc socjalna (Sozialhilfe)
państwowe świadczenia socjalne, wypłacane według potrzeb osobom, które są niezdolne do pracy lub są w wieku emerytalnym

Potwierdzenie pobierania zasiłku rodzinnego (Kindergeldnachweis)
zaświadczenie wydawane przez kasę rodzinną, potwierdzające pobieranie zasiłku rodzinnego

Pozew (Klage)
wniosek o wydanie decyzji sądowej w sprawie sporu

Pracownik społeczny (Sozialarbeiterin/Sozialarbeiter)
osoba wykonująca pracę społeczną (nazwa zawodu)

Przemoc na tle rasistowskim (Rassistische Gewalt)
stosowanie przemocy ze względów rasistowskich

Przepisy dotyczące trudnych przypadków – opieka (Härtefallregelung – Pflege)
mają zastosowanie wtedy, gdy istnieje wyjątkowo duża potrzeba zapewnienia opieki

Przepisy dotyczące trudnych przypadków -prawo pobytu (Härtefallregelung -Aufenthaltsrecht)
osoby, które nie posiadają żadnego dokumentu pobytowego i podlegają obowiązkowi opuszczenia kraju, mogą zwrócić się do Berliner Härtefallkommission [berlińskiej komisji zajmującej się trudnymi przypadkami] z prośbą o wydanie zezwolenia na pobyt ze względu na trudną sytuację zgodnie z § 23a ustawy o pobycie. Warunkiem otrzymania zezwolenia jest wykazanie, że naglące powody humanitarne lub osobiste uzasadniają dalsze przebywanie na terytorium Niemiec.

Rozwód (Scheidung)
formalne rozwiązanie małżeństwa

Sprowadzenie członków rodziny (Familiennachzug)
przybycie do Niemiec członków rodziny obywatela Niemiec lub cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt, aby móc żyć wspólnie jako rodzina

Świadczenia na kształcenie i uczestnictwo dziecka w życiu szkoły (Bildungs- und Teilhabepaket)
zapomogi dla dzieci i młodzieży z rodzin mających niskie dochody, mające na celu zapewnienie kształcenia i uczestnictwa w życiu społecznym

Świadczenia zapewniające byt (Leistungen der Grundsicherung – SGB II, SGB XII, AsylbLG)
świadczenia socjalne uzależnione od potrzeb, mające zapewnić niezbędne utrzymanie

Świadczenia zapewniające podstawowe utrzymanie (Grundsicherungsleistungen)
1. w ramach pomocy socjalnej (SGB XII): świadczenia na rzecz osób starszych i osób o niskich dochodach oraz pomoc mająca zapewnić utrzymanie
2. dla osób poszukujących pracy (SGB II): zasiłek dla bezrobotnych II (ALG II) oraz dodatkowo dla osób niepracujących (dzieci, partnerów) zasiłek socjalny

Świadczeniodawca (Leistungsträger)
instytucje, urzędy lub organy odpowiedzialne za świadczenie usług socjalnych

Szczególnie trudna sytuacja (Besondere Härte)
za szczególnie trudną sytuację uznaje się szczególne okoliczności, które sprawiają, że odrzucenie określonych decyzji wydanych przez urząd ds. cudzoziemców wydaje się bezzasadne

Tłumaczka ustna / tłumacz ustny (Dolmetscherin/Dolmetscher)
osoba, która tłumaczy wypowiedzi w języku obcym (nazwa zawodu)

Tortury (Folter)
czynności wykonywane celowo, których celem jest wyrządzenie osobie znaczącego cierpienia lub bólu fizycznego lub psychicznego w celu złamania jej woli lub w celu wpłynięcia na jej wolę

Tożsamość seksualna (Sexuelle Identität)
zasadnicza samoświadomość własnej istoty seksualnej, sposobu postrzegania własnej osoby oraz tego, jak chce się być postrzeganym przez innych

Warunki życia (Lebensumstand)
okoliczności, które determinują życie

Zaliczka alimentacyjna (Unterhaltsvorschuss)
świadczenie pokrywające koszty utrzymania, wypłacane na dziecko wychowywane przez jednego rodzica przez określone organy państwowe, jeśli drugi rodzic, który jest zobowiązany do zapłaty alimentów, nie wywiązuje się ze swojego obowiązku

Zarejestrowany związek partnerski (Registrierte Lebenspartnerschaft)
zbliżony do małżeństwa związek osób tej samej płci

Zasiłek dla bezrobotnych I (ALG I – Arbeitslosengeld I)
świadczenie w miejsce wynagrodzenia, finansowane ze składek i ograniczone czasowo

Zasiłek dla bezrobotnych II (ALG II – Arbeitslosengeld II)
świadczenie mające zapewnić utrzymanie osobom potrzebującym pomocy, które są zdolne do pracy

Zasiłek rodzinny (Kindergeld)
świadczenie państwowe, którego celem jest odciążenie podatkowe rodzin z dziećmi

Zasiłek wychowawczy i zasiłek wychowawczy „Plus” (Elterngeld und Elterngeld Plus)
zasiłek państwowy mający na celu wsparcie matek i ojców, którzy po narodzeniu dziecka sami chcą się opiekować dzieckiem i w związku z tym chcą tymczasowo całkowicie lub częściowo zrezygnować z działalności zarobkowej